Yangın Dolabı ve Sabit Boru Tesisatı
Yangın dolabı, tesisteki insanların yangına ilk müdahale aracıdır. Doğru yerde, doğru basınçta ve kullanılabilir durumda olması gerekir; kilitli dolabın hiçbir değeri yoktur.
Sabit boru tesisatı, binanın her noktasına basınçlı su taşıyan omurgadır. Yangın dolapları bu omurgadan beslenir; itfaiye de bina dışındaki bağlantı ağzından aynı hatta su basabilir.
Yağmurlama sistemi otomatik çalışır, yangın dolabı ise insanla çalışır. İkisi birbirinin alternatifi değildir; birlikte kurulurlar.
Dolap tipleri
- TS EN 671-1 — sert hortumlu makara: 19–33 mm çaplı yarı sert hortum, makara üzerinde sarılıdır. Hortumu tamamen açmadan su verilebilir; eğitimsiz kullanıcı için en güvenli tiptir. Bina içi kullanımda standart tercihtir.
- TS EN 671-2 — yassı hortumlu dolap: Genellikle 52 mm yassı hortum. Daha yüksek debi verir ama kullanılabilmesi için hortumun tamamen serilmesi gerekir; eğitimli ekip için uygundur.
- Yerinde yapılan seçim, dolabı kimin kullanacağına bağlıdır. Vardiya personelinin müdahale edeceği üretim alanlarında makaralı tip tercih edilir.
Yerleşim kuralları
Dolapların yerleşiminde tek ölçüt, korunacak her noktaya hortumun ulaşabilmesidir. Hortum boyu ile atış mesafesi birlikte hesaplanır ve dolaplar kaçış yolları, merdiven sahanlıkları ve çıkış kapıları yakınına, herkesin bildiği ve önü kapanmayacak noktalara konur.
Sahada en sık gördüğümüz sorun yerleşim değil, işletmedir: dolabın önüne palet konması, dolabın kilitlenmesi ya da hortumun yıllarca hiç açılmamış olması. Teslimde bu noktaları işletme personeline ayrıca anlatıyoruz.
Basınç: az kadar çok da tehlikelidir
Nozul ucundaki basınç çok düşükse su yangına ulaşmaz. Çok yüksekse hortum kullanıcının elinden kurtulur ve kişi yaralanır. Bu yüzden çok katlı yapılarda alt kat dolaplarına basınç düşürücü konur ve devreye alma sırasında en uzak ve en yakın dolapta basınç ölçülerek kayda geçirilir.
İtfaiye bağlantı ağzı
Bina dışına, itfaiye aracının yanaşabileceği bir noktaya konan bağlantı ağzı, itfaiyenin kendi pompasıyla bina içindeki sabit boru tesisatını beslemesini sağlar. Ağzın önünün açık tutulması, kapaklarının takılı olması ve konumunun açıkça işaretlenmesi gerekir.
Uygulama esasları
| Konu | Uygulama |
|---|---|
| Standart | TS EN 671-1 (makara) / TS EN 671-2 (yassı hortum) |
| Yerleşim ölçütü | Hortum + atış mesafesi her noktaya ulaşmalı |
| Konum | Kaçış yolları, merdiven sahanlığı, çıkış kapısı yakını |
| Basınç kontrolü | Aşırı basınçta basınç düşürücü zorunlu |
| Dolap içi | Hortum, nozul ve vana eksiksiz; dolap kilitsiz |
| İtfaiye ağzı | Araç yanaşma noktasında, işaretli ve önü açık |
| Periyodik kontrol | Yılda en az bir kez hortumun tamamen açılarak denenmesi |
Sık sorulan sorular
Yağmurlama sistemim var, yangın dolabına gerek var mı?
Var. Yağmurlama sistemi yangını bastırır, dolap ise personelin küçük bir yangına anında müdahale etmesini sağlar ve itfaiyeye bina içinde su hattı sunar. Mevzuat da ikisini ayrı ayrı ele alır.
Dolapları kilitleyebilir miyim?
Kilitlemeyin. Yangın anında anahtarın aranması, dolabın hiç olmamasıyla aynı sonucu doğurur. Hırsızlık kaygısı varsa camı kırılabilir tipte dolap kullanılır.
Hortumu hiç açmadık, sorun olur mu?
Olur. Yıllarca açılmayan hortum makaranın üzerinde yapışır, kıvrımından çatlar ve ilk basınçta patlar. Yılda en az bir kez tamamen açılıp su verilerek denenmesi gerekir.
İlgili hizmetler
Tesisinizi yerinde görelim
Keşif ziyaretinin ardından hangi sistemin neden gerektiğini ve yaklaşık maliyeti yazılı olarak paylaşıyoruz.