Sulu Söndürme Sistemleri
Bir tesisin yangına karşı ilk savunma hattı sudur. Islak, kuru, ön tepkili ve baskın borulu sistemleri, tesisin risk sınıfına ve ortam sıcaklığına göre seçip kuruyoruz.
Sulu söndürme sistemi, yangını başladığı noktada ve büyümeden bastırmak için tasarlanır. Doğru kurulmuş bir sistem, itfaiye gelene kadar yangını kontrol altında tutar; çoğu senaryoda yangın tek bir bölmede kalır ve üretim birkaç gün içinde yeniden başlar.
Sistemin türü keyfî seçilmez. Ortamın donma riski, tavan yüksekliği, depolanan malzemenin yanma davranışı ve tesisin risk sınıfı hangi tipin kurulacağını belirler. Yanlış tip seçimi, sistemin yangın anında hiç çalışmaması demektir.
Sistem tipleri ve nerede kullanıldıkları
Dört ana tip vardır ve dördü de aynı yağmurlama başlıklarını kullanır; fark, boruların içinde ne olduğu ve suyun nasıl salındığıdır.
- Islak borulu (wet pipe): Borular sürekli basınçlı su doludur. Sıcaklığı 4 °C'nin altına düşmeyen kapalı üretim ve depolama alanlarında standart çözümdür. En hızlı tepki veren, en az arıza çıkaran tiptir.
- Kuru borulu (dry pipe): Borular basınçlı hava ile doludur, su kuru alarm vanasının arkasında bekler. Donma riski olan soğuk hava depoları, açık rampalar ve ısıtılmayan hacimler için kurulur.
- Ön tepkili (pre-action): Suyun boruya girmesi için hem algılama sisteminin hem de yağmurlama başlığının devreye girmesi gerekir. Kazara su basmasının kabul edilemez olduğu arşiv, laboratuvar ve elektrik odalarında tercih edilir.
- Baskın (deluge): Açık başlıklar kullanılır; sistem tetiklendiğinde korunan alanın tamamına aynı anda su boşalır. Yüksek yayılma hızlı yangınların beklendiği kimyasal proses ve trafo alanlarında kullanılır.
Tasarım nasıl yapılır
Tasarımın çıkış noktası tehlike sınıfıdır. TS EN 12845 tesisleri hafif tehlike (LH), orta tehlike (OH1–OH4) ve yüksek tehlike (HHP/HHS) olarak sınıflandırır. Sınıf; su yoğunluğunu (mm/dk), etkin çalışma alanını (m²) ve su kaynağının kaç dakika yetmesi gerektiğini doğrudan belirler.
Depolama alanlarında sınıflandırma yalnızca ürünle değil, istif yüksekliği ve raf düzeniyle de değişir. Aynı ürün 4 metre serbest istifte orta tehlike sayılırken, 9 metre raflı depolamada yüksek tehlike sınıfına girer ve tamamen farklı bir sistem gerektirir.
Sınıf belirlendikten sonra boru çapları hidrolik hesapla bulunur. Hesap, en elverişsiz noktadaki başlık grubunun gerekli debi ve basıncı alabildiğini kanıtlamak zorundadır; çap tablodan seçilmez.
Sahada yaptığımız iş
Projeyi çiziyor, boruyu kendi atölyemizde hazırlıyor, montajı kendi ekibimizle yapıyor ve sistemi basınç testinden devreye almaya kadar biz teslim ediyoruz. Taşeron zinciri olmadığı için sorumluluk tek elde kalıyor.
- Hidrolik hesap ve uygulama projesi
- Boru imalatı: kesme, oluk açma (roll groove), flanş ve destek elemanları
- Askı, kelepçe ve sismik bağlantı montajı
- Alarm vanası, akış anahtarı ve izleme anahtarı bağlantıları
- Hidrostatik basınç testi, yıkama ve devreye alma
- İşletme personeline sistem tanıtımı ve teslim dosyası
Tasarım verileri (TS EN 12845)
Değerler ıslak ve ön tepkili sistemler içindir. Kuru ve alternatif sistemlerde etkin çalışma alanı büyütülür.
| Tehlike sınıfı | Su yoğunluğu | Etkin alan | Su kaynağı süresi |
|---|---|---|---|
| LH — hafif tehlike | 2,25 mm/dk | 84 m² | 30 dakika |
| OH1 — orta tehlike 1 | 5,0 mm/dk | 72 m² | 60 dakika |
| OH2 — orta tehlike 2 | 5,0 mm/dk | 144 m² | 60 dakika |
| OH3 — orta tehlike 3 | 5,0 mm/dk | 216 m² | 60 dakika |
| OH4 — orta tehlike 4 | 5,0 mm/dk | 360 m² | 60 dakika |
| HHP1 — yüksek tehlike proses | 7,5 mm/dk | 260 m² | 90 dakika |
| HHP2 | 10,0 mm/dk | 260 m² | 90 dakika |
| HHP3 | 12,5 mm/dk | 260 m² | 90 dakika |
Sık sorulan sorular
Yangın çıkınca binadaki bütün başlıklar birden mi su püskürtür?
Hayır. Islak, kuru ve ön tepkili sistemlerde her başlık kendi sıcaklığına ulaştığında tek tek açılır; genellikle bir ya da birkaç başlık yangını söndürmeye yeter. Sadece baskın sistemlerde bölgedeki tüm başlıklar aynı anda açılır, o da bilinçli bir tasarım tercihidir.
Soğuk hava deposuna sulu sistem kurulabilir mi?
Evet, ancak ıslak borulu sistem kurulamaz; borudaki su donar. Bu hacimlerde kuru borulu sistem kullanılır, boru eğimleri suyun tahliye olacağı şekilde verilir ve alarm vanası donmayan bir hacme yerleştirilir.
Mevcut binaya sonradan sistem kurulabilir mi?
Kurulabilir. Üretimi durdurmadan, vardiya aralarında ve hafta sonlarında bölüm bölüm ilerleyecek bir montaj planı çıkarıyoruz. Kritik olan, mevcut su kaynağının ve elektrik altyapısının yeni sistemi taşıyıp taşımadığının önceden ölçülmesidir.
İlgili hizmetler
Tesisinizi yerinde görelim
Keşif ziyaretinin ardından hangi sistemin neden gerektiğini ve yaklaşık maliyeti yazılı olarak paylaşıyoruz.